Generator stron statycznych czy WordPress dla małej firmy?

WordPress to świetne i bardzo popularne narzędzie. Napędza ogromną część stron w internecie, ma tysiące motywów i wtyczek, a osoba bez wiedzy technicznej może w nim samodzielnie dodawać wpisy i podstrony. Ta popularność ma jednak drugą stronę: WordPress i jego wtyczki są częstym celem masowych ataków, a w zabezpieczeniach regularnie wychodzą luki, na które trzeba szybko reagować aktualizacjami. Same aktualizacje też potrafią sprawić kłopot. Zdarza się, że po aktualizacji sklep na WooCommerce albo strona wielojęzyczna oparta na wtyczce do tłumaczeń, takiej jak WPML, przestaje działać i wymaga analizy oraz naprawy. Bywa, że niezbędną wtyczkę trzeba kupić ponownie, że nie jest zgodna z nową wersją albo że dokończenie aktualizacji wymaga specjalnych działań w modułach lub zmiany ustawień konkretnej instalacji.

Mała strona wizytówka, która ma kilka podstron i zmienia się kilka razy w roku, nie potrzebuje WordPressa ani żadnego innego systemu zarządzania treścią. Alternatywą są generatory stron statycznych, a wybór tej technologii dla strony firmowej czy katalogu produktów ma konsekwencje, zarówno pozytywne jak i wprowadza ograniczenia.

Na czym polega różnica

WordPress buduje stronę w chwili, gdy ktoś ją odwiedza. Serwer uruchamia program napisany w PHP, pobiera treść z bazy danych, składa z niej stronę i dopiero wtedy wysyła ją do przeglądarki. Dzieje się to przy każdej wizycie, a każdy z tych elementów, czyli PHP, baza danych, motyw i wtyczki, wymaga aktualizacji. Są oczywiscie wtyczki do cache ale nadal wymaga to stałego nadzoru, konfiguracji, obsługi kolejnych modułów i nieporozumień z nietechnicznymi administatorami witryny.

Generator stron statycznych działa odwrotnie: buduje wszystkie strony z góry, a na serwer trafiają gotowe pliki HTML. Treść jest przechowywana w prostych plikach tekstowych, najczęściej w formacie Markdown albo JSON. Markdown to zwykły tekst z kilkoma prostymi oznaczeniami, na przykład krzyżykiem przed nagłówkiem i gwiazdkami wokół pogrubionego słowa. JSON to uporządkowany zapis danych, wygodny na przykład do listy usług czy cennika. Gdy treść się zmienia, generator buduje strony od nowa. Jak wygląda praca z takimi plikami i jakich narzędzi się do niej używa, opisuje artykuł strony bez bazy danych.

Strona statyczna jest szybka, bo serwer niczego nie liczy przy wizycie, tylko wysyła gotowy plik. Przekłada się to na dobre wyniki w narzędziach takich jak Lighthouse i na wygodę odwiedzających, zwłaszcza na telefonach. Programistom też jest wygodniej: cała strona to zestaw plików, które łatwo przenieść, skopiować i odtworzyć.

Największą zaletą jest jednak bezpieczeństwo. Na serwerze nie ma bazy danych, panelu logowania ani publicznie dostępnych skryptów PHP, więc znika większość typowych dróg włamania. Nie trzeba też regularnie aktualizować wtyczek ani rdzenia WordPressa, co przy zwykłej stronie wizytówce oznacza mniej pracy i mniej ryzyka.

Wady i ograniczenia

Strona statyczna nie ma modułowości WordPressa. Funkcji nie dodaje się jednym kliknięciem, instalując wtyczkę, tylko trzeba je zaplanować i zbudować. Dotyczy to także SEO: w WordPressie wiele ustawień załatwiają wtyczki, a przy stronie statycznej trzeba o nie zadbać samodzielnie. Obsługa strony zależy więc w dużym stopniu od umiejętności programisty, a publikacja zmian bywa skomplikowana.

Rzeczy oczywiste w WordPressie, takie jak wyszukiwarka, komentarze, formularze kontaktowe czy konfigurowalne slidery, przy stronie statycznej trzeba z góry dokładnie zaplanować, a ich wykonanie i późniejsze zarządzanie treścią są trudniejsze. Hosting może być nawet darmowy, bo plany dla stron statycznych mają między innymi Netlify, Cloudflare Pages, GitHub Pages i Vercel, ale jego konfiguracja zajmuje więcej czasu. Trzeba ustawić przekierowania i obsługę adresów, co na zwykłym hostingu PHP dzieje się prawie samo.

W efekcie proste zadania, na przykład opublikowanie pliku do pobrania czy dodanie nowej podstrony, mogą trwać dłużej i wymagać bardziej doświadczonego programisty. Strony statyczne nie są tak przyjazne osobom nietechnicznym jak WordPress. Natomiast należy pamieteć też o tym że niedopracowane, "zaśmiecone" środowiska WordPress bywają tak skomplikowane, że niezależnie od umiejętności administratora narastający dług publikacyjny niszczy wydajność, SEO i strukturę strony (np. produkty pomieszane ze stronami CMS czy kategorie sklepu z blogowymi, strony testowe, duplikaty stron).

Co wybrać

Generator stron statycznych sprawdza się przy małych stronach wizytówkach, portfolio i stronach jednej oferty, które zmieniają się rzadko i dla których najważniejsze są szybkość i spokój z aktualizacjami. Takie strony, a także katalogi produktów, BeGiga projektuje i wykonuje w ramach usługi projektowania systemów i stron internetowych. WordPress pozostaje lepszym wyborem, gdy treść publikuje regularnie kilka osób nietechnicznych, gdy strona potrzebuje wielu funkcji dostępnych od ręki we wtyczkach albo gdy rozbudowany serwis już działa i przeniesienie go byłoby kosztowne.